Fibonacci là một trong những công cụ kinh doanh phổ biến ngày nay. Hiểu cách chúng được sử dụng như thế nào và mức độ tin cậy của chúng là bao nhiêu thì các nhà đầu tư mới có thể tận hưởng được di sản khoa học của các nhà toán học cổ đại này. Có một nhóm các nhà đầu tư hoàn toàn lệ thuộc vào Fibonacci để ra các quyết định kinh doanh quan trọng, trong khi nhóm khác chỉ coi chúng như các công cụ khoa học bình thường hỗ trợ đầu tư, thậm chí có nhóm khác cho là dãy số có thể ảnh hưởng điều khiển thị trường. Trong bài này, chúng tôi sẽ xem xét việc nghiên cứu Fibonacci có thể ảnh hưởng như thế nào đến tình hình thị trường.


Nổi tiếng từ nước Ý
Nhà phát minh người Ý Leonardo Pisano Fibonnacci đã tiếp cận với hệ thống 9 ký tự cổ và các kỹ năng toán học khác của Ấn Độ trong một chuyến đi du hành với cha mình. Từ đó đã hướng ông đến việc phát triển các dãy số và các đường Fibonacci. Một trong những tác phẩm của Ý, "Libre Abaci" (1202), có nhắc đến một số tính toán thực tế liên quan đến thương mại thương gia, tính toán giá cả và các vấn đề khác cần được giải quyết trong các hoạt động hàng ngày của họ. Ngoài ra, khi tính toán tổng kết sự sinh sản của thỏ đã sinh ra hệ thống các con số mà Fibonacci được biết đến ngày hôm nay. Một chuỗi số trong đó mỗi số là tổng của hai số đứng trước nó, có vẻ như đây chính là bản chất, là nguyên tắc tiềm ẩn đằng sau nhiều sự kiện và hiện tượng trong cuộc đời.

Leonardo Fibonacci còn áp dụng lý thuyết về cuộc sống của mình vào công trình nghiên cứu này, ông lấy cảm hứng từ các công trình xây dựng hình học. Cuộc hôn nhân của các khái niệm, định nghĩa này đã được các nhà đầu tư tiếp tục sử dụng hiệu quả cho đến ngày nay.

Di sản bí ẩn
Dãy Fibonacci là dãy số như sau:
1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, ...

Chuỗi này hướng tới một hằng số vô tỉ. Nói cách khác, nó là một chuỗi bất tận không thể đoán trước, mà ngắn gọn là 1,618. Hiện nay, dãy này thường được gọi là khu vực vàng (golden section), hoặc trung bình vàng (golden average). Trong đại số, người ta thường chỉ ra bằng chữ cái Hy Lạp Phi (Phi = 1,618).

Các tính chất tiệm cận của chuỗi và các dao động của chúng xung quanh số vô tỷ Phi có thể được hiểu rõ hơn nếu mối quan hệ giữa các số đầu tiên của dãy được hiển thị rõ ra. Ví dụ sau minh hoạ mối quan hệ của số thứ hai đến số thứ nhất, mối quan hệ của các số thứ ba đến số thứ hai, và cứ như vậy tiếp diễn:
1:1 = 1,0000, ít hơn phi 0,6180
2:1 = 2,0000, nhiều hơn phi 0,3820
3:2 = 1,5000, ít hơn phi 0,1180
5:3 = 1,6667, nhiều hơn phi 0,0486
8:5 = 1,6000, ít hơn phi 0,0180

Khi dãy Fibonacci tiếp tục, mỗi số mới này sẽ xác định số kế tiếp, mà càng lúc càng đến gần hơn số phi vô hạn. Biến động của các tỷ số nằm trong khoảng 1,618 cho một giá trị thấp hơn hoặc cao hơn cũng có thể được nhìn thấy khi sử dụng lý thuyết sóng Elliott (Elliott Wave Theory).
Trong nhiều trường hợp, con người trong vô thức đang cố gắng tìm ra các tỷ lệ vàng. Ví dụ, các nhà đầu tư không thoải mái tham gia đầu tư dài hạn. Các biểu đồ phân tích đã có rất nhiều điểm trùng hợp với tự nhiên, những gì diễn ra trong khu vực vàng (golden section) đều đẹp và cân đối còn những gì xảy ra ngoài khu vực này trông có vẻ xấu xí, đáng lưu tâm và không tự nhiên. Điều này, một phần nhỏ, giúp giải thích tại sao khi khoảng cách trong khu vực vàng trở nên quá dài, thì dễ phát sinh cảm giác về một xu hướng dài hạn không phù hợp.


Các công cụ trong giao dịch của Fibonacci
Chúng ta có năm loại công cụ giao dịch được dựa trên nghiên cứu Fibonacci: vòng cung (arcs), quạt (fans), khả năng đảo chiều (retracement), mở rộng (extensions) và các phân khu thời gian (time zonez). Các đường được tạo ra bởi những nghiên cứu Fibonacci này được cho là sẽ chỉ ra tín hiệu thay đổi trong xu hướng khi vạch ra các đường chỉ giá gần chúng.



Hình 1: Fibonacci theo phân khu thời gian (time zones) thể hiện sự thay đổi xu hướng chung trong các khu vực xu hướng liên quan đến thời gian. Phương pháp này thích hợp nhất cho các phân tích thời gian dài của biến giá và có khả năng không tìm được giá trị giới hạn khi khi phân tích đồ thị ngắn hạn.


Cơ Chế

Có một trường phái khá phổ biến cho rằng khi áp dụng một cách chính xác các công cụ Fibonacci, chúng ta có thể dự đoán hành vi của thị trường chính xác đến 70%, đặc biệt dùng trong việc xác định dự đoán một mức giá cụ thể. Những người khác cho rằng các tính toán gộp cho khả năng đảo chiều (multiple retracement) quá tốn thời gian và khó sử dụng. Có lẽ bất lợi lớn nhất của phương pháp Fibonacci là sự khó khăn phức tạp khi đọc các kết quả phân tích và không nhiều các nhà đầu tư thực sự hiểu chúng. Nói cách khác, nhà đầu tư không bắt buộc phải dựa vào các mức hỗ trợ và kháng cự của, mà họ có thể sử dụng kết hợp với các phương pháp phân tích khác nữa. Nghiên cứu Fibonacci, do đó, chỉ đơn thuần là một cái khung cho nhà đầu tư phân tích đồ thị của họ. Khung này không dự báo cũng không phải đóng góp bất cứ điều gì, nhưng nó có ảnh hưởng đến các quyết định kinh doanh của hàng ngàn nhà đầu tư.

Tuy nhiên, các nghiên cứu Fibonacci không cung cấp một giải pháp kỳ bí đối với nhà đầu tư. Thay vào đó, chúng đã được tạo ra bởi con người trong một nỗ lực để xua tan sự không chắc chắn. Vì vậy, chúng không được sử dụng như là cơ sở cho các quyết định kinh doanh của một người. Thông thường, nghiên cứu Fibonacci chỉ cho ra kết quả đúng khi thị trường hoạt động không có sự tác động của các động lực. Rõ ràng sự thoải mái tâm lý và “cái khung” mà họ tạo dựng và thông qua đó đa số các nhà đầu tư ứng dụng vào đồ thị của họ, trong khi quan trọng hơn cho sự tăng hay giảm của giá cả.



Hình 2: Fibonacci hình quạt là dạng ba dòng hướng dẫn có nguồn gốc từ loạt số Fibonacci. Nó có thể trợ giúp trong việc xác định các khu vực hỗ trợ và kháng cự kế tiếp. Các khu, được xác định bởi mô hình quạt, có thể dự báo các khu vực có xu hướng đảo chiều.

Tất nhiên, phát hiện tỷ lệ vàng (golden ratio) có tính tương đối chính xác trong nhiều ví dụ thực tế. Tuy nhiên, khi được sử dụng bởi một số lượng lớn các nhà đầu tư, các nghiên cứu Fibonacci tự chúng có thể trở thành một yếu tố ảnh hưởng rất lớn trong thị trường. Hầu hết thời gian, các nghiên cứu Fibonacci trở nên chính xác do dựa trên hiệu ứng thác. Chúng phát sinh do số lượng lớn các nhà đầu tư đã tạo ra các mức hỗ trợ và kháng cự giả.

Thị trường là một hệ thống phức tạp và ứng dụng thực nghiệm các nghiên cứu Fibonacci sẽ giúp nhà đầu tư sử dụng các công cụ đầu tư hiệu quả hơn. Bằng cách nào? Rất đơn giản – việc nghiên cứu sẽ giúp bạn tránh các rủi ro do lệ thuộc vào chúng.

Kết luận
Phương pháp Fibonacci nên được sử dụng kết hợp với các phương pháp khác. Và kết quả thu được nên được xem như là một lợi điểm nếu chúng trùng với kết quả thu được bằng các phương pháp khác trong sự kết hợp này.